Journal of Preventive Medicine

fa ارزیابی کیفیت فیزیکی و شیمیایی منابع آب زیرزمینی شهرستان‌های خواف، تایباد و رشتخوار طی سال‌های 1394-1384 Assessment of physical and chemical quality of water resources in Khaf, Taybad, Roshtkhar cities during 2005-2015 تخصصي Special پژوهشي Orginal چکیده هدف: پارامترهای فیزیکی و شیمیایی مختلفی می‌تواند بر کیفیت آب تاثیرگذار باشد. به همین منظور این پژوهش با هدف پایش کیفی پارامترهای شیمیایی و فیزیکی منابع آب زیرزمینی سه شهرستان در استان خراسان رضوی انجام شد. روش‌ها: در این مطالعه توصیفی- تحلیلی در بازه زمانی 1394-1384، تعداد 627 نمونه از منابع چاه آبی شهرستان‌های خواف، تایباد و رشتخوار براساس روش استاندارد متد برای آزمایشات آب و فاضلاب برداشت و 12 پارامتر شامل هدایت الکتریکی، کربنات، pH، بی‌کربنات، سولفات، کلرور، منیزیم، کلسیم، سدیم، پتاسیم، کل جامدات محلول و سختی کل طبق روش‌های استاندارد بررسی شدند. داده‌ها با نرم‌افزارهای Excel وSPSS  تجزیه و تحلیل و کیفیت آب با استانداردهای ملی و رهنمودهای سازمان جهانی بهداشت مقایسه شدند. نتایج: یافته نشان می‌دهد پارامترهای منیزیم، کلسیم، سدیم، پتاسیم و pH برای هر سه شهرستان‌ در محدوده استاندارد بود، میانگین داده‌های شهرستان‌های تایباد، خواف و رشتخوار برای پارامتر هدایت الکتریکی به ترتیب 4229، 1724و 2918 میکروموس بر سانتی‌متر، کل جامدات محلول 2664، 1086و 1838 میلی‌گرم در لیتر، کلرور 807، 240و 578 میلی‌گرم در لیتر بود. بنابراین مقدار پارامترهای مدنظر در آب شهرستان‌های تایباد و رشتخوار بیشتر از حد استاندارد بود. میانگین مقدار سختی در منابع آب شهرستان‌های مورد مطالعه به ترتیب 594، 285و 362 میلی‌گرم در لیتر کربنات‌کلسیم بود. براساس نتایج آب شهرستان‌های تایباد و رشتخوار در محدوده آب‌های خیلی سخت و منابع آبی شهر خواف جزء آب‌های سخت تقسیم‌بندی شد. نتیجه‌گیری: اکثر پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آب شهرستان خواف در محدوده استاندارد ملی بوده، اما شهرستان‌های تایباد و رشتخوار از نظر برخی از پارامترها فراتر از محدوده استاندارد است.   Introduction: Therefore, this research was conducted with the aim of qualitative monitoring of chemical and physical parameters of groundwater resources of three cities in Khorasan Razavi province. Methods: In this descriptive-analytic study, a total of 627 samples were collected from the drinking water wells of Khaf, Taybad and Roshtkhar cities during 2005 to 2015 years based on the standard methods for water and wastewater analysis and 12 parameters including electrical conductivity (EC), carbonate (CO3-2), pH, bicarbonate (HCO3-), sulfate (SO4-2), Chlorine (Cl-) magnesium (Mg+2), calcium (Ca+2), sodium (Na+), potassium (K+), total dissolved solids (TDS), and total hardness (TH) were assessed according to the standard methods. Data were analyzed using Excel and SPSS softwares and water quality was compared to the national standards and WHO guidelines. Results: The results of this study showed that the levels of chemical parameters including magnesium, calcium, sodium, potassium, and pH of Khaf, Taybad, and Roshtkhar cities were within the standard range. The averages of electrical conductivity were 4229, 1724, and 2918 µm/cm, the averages of total dissolved solids were 2664, 1086, and 1838 mg/L, and the averages of chloride were 807, 240, and 578 mg/L in Taybad, Khaf, and Roshtkhar cities, respectively. These results imply that the levels of these parameters exceed the standard limits in Taybad and Roshtkhar cities. The means of hardness of the drinking water sources in the studied cities were 594, 285, and 362 mg/L as CaCO3, respectively. Based on these findings, the drinking water of Taybad and Roshtkhar cities could be classified as very hard water and Khaf's water resources as hard water. Conclusion: Most of the physical and chemical parameters of the Khaf waters are within the national standard, but the waters of Taybead and Roshtkhar in some parameters exceed the standard range. Key Words: Groundwater, Physical And Chemical Parameters, Quality Assessment, Drinking Water, Khorasan Razavi. کلیدواژه‌ها: آب‌های زیرزمینی, کیفیت آب, پارامترهای فیزیکی و شیمیایی, آب آشامیدنی, خراسان رضوی. Groundwater, Physical And Chemical Parameters, Quality Assessment, Drinking Water, Khorasan Razavi. 36 44 http://jpm.hums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-81&slc_lang=fa&sid=1 Zoha Heidarinejad ضحی حیدری‌نژاد 10031947532846002701 10031947532846002701 No Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Health, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran. گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران. Mohsen Heidari محسن حیدری 10031947532846002702 10031947532846002702 No Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Health, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran. گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران. Hamed Soleimani حامد سلیمانی 10031947532846002703 10031947532846002703 No 2. Department of Environmental Health Engineering, School of public Health, Tehran University of Medical Science, Tehran, Iran. گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Hossein Najafi Saleh حسین نجفی‌صالح najafi.saleh@gmail.com 10031947532846002704 10031947532846002704 Yes Department of Environmental Health Engineering, Torbat Heydariyeh University of Medical Sciences, Torbat Heydariyeh, Iran. گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی تربت‌حیدریه، تربت‌حیدریه، ایران