Journal of Preventive Medicine

fa ارزیابی خطر سرطان‌زایی فلزات سنگین ناشی از مصرف ماهی در شهر بندرعباس Evaluation of heavy metals carcinogenesis due to fish consumption in Bandar Abbas City تخصصي Special پژوهشي Orginal <div style="text-align: justify;">هدف: نوار شمالی خلیج‌فارس به‌خصوص حوزه بندرعباس یکی از قطبهای تامین ماهی در کشور میباشد و آلودگی ماهی‌های خوراکی در این ناحیه می‌تواند سلامت مصرف‌کنندگان را تهدید کند. بنابراین، هدف از این مطالعه ارزیابی ریسک بهداشتی سرب و کادمیوم موجود در ماهی‌های خوراکی سطح‌زی، میان‌زی و کف‌زی عرضه شده در شهر بندرعباس میباشد. روش‌ها: در این مطالعه توصیفی- تحلیلی که در سال 1397 انجام شد تعداد 81 نمونه ماهی سطح‌زی، میان‌زی و کف‌زی  در 9 گونه مختلف موجود از بازار ماهی‌فروشان شهر بندرعباس به روش طرح آشیانی یا سلسله مراتبی جمع‌آوری شد. قطعات خوراکی ماهی‌ها توسط روش مایکروویو هضم و غلظت سرب و کادمیوم آن با استفاده از روش اسپکتروفتومتر جذب اتمی سنجش شد. در نهایت، میزان برآورد شده دریافتی روزانه (EDI)،  شاخص خطر غیرسرطان‌زایی (THQ) و خطر سرطان‌زایی (CR) مرتبط با مصرف ماهی‌های آلوده به فلزات سنگین مورد نظر محاسبه شدند. نتایج: مقادیر متوسط غلظت سرب در ماهی‌های سطح‌زی، میان‌زی وکف‌زی به ترتیب برابر 03/0، 019/0 و 04/0 میلیگرم بر کیلوگرم بودند. مقادیر مربوطه برای غلظت کادمیوم به ترتیب برابر 0028/0، 002/0 و 0056/0 میلیگرم بر کیلوگرم بودند. از دیدگاه سلامت انسان، مقادیر THQ برای هر عنصر و مقادیر کل خطر هدف (TTHQ) برای هر دو عنصر کمتر از 1 بودند. علاوه بر این، مقادیر CR برای هر دو فلز کمتر از خطر قابل قبول ابتلا به سرطان در طول عمر (5-10) بود. نتیجه‌گیری: مطابق مقادیرEDI ،THQ ، TTHQ، CR و سطوح ایمنی قابل قبول ارگآن‌های مختلف، استفاده از ماهی‌های بررسی شده خطر بهداشتی قابل توجهی برای سلامتی انسان ایجاد نخواهد کرد.  </div> <div style="clear:both;"></div> Introduction: The northern strip of Persian Gulf, especially the Bandar Abbas area, is one of the main fish supply points in the country, thus the contamination of edible fishes in the area into heavy metals may pose so many concerns. Therefore, the aim of this study was to assess the carcinogenic and non-carcinogenic risks of lead and cadmium in the edible part of the Pelagic, Mezoeic and Bentic fishes delivered in Bandar Abbas city. Methods: In this descriptive-analytical study, 81 samples of surface, middle and demersal fish were sampled in Bandar Abbas fish market using nesting or hierarchical process. Edible parts of the Fishes were digested by microwave and the concentration of lead and cadmium was measured by atomic absorption spectrophotometer. Finally, estimated daily index (EDI), target hazard quotients (THQ) or non-carcinogenic risk and carcinogenic risk (CR) associated with the consumption of the fishes contaminated to the heavy metals were calculated. Results: The average concentration of Lead in Pelagic, Mezoeic and Bentic Fishes were 0.03, 0.019, 0.04 mg/kg, respectively. The corresponding concentrations for cadmium were 0.0028, 0.002, 0.0056 mg/kg, respectively. In terms of human health, the THQ values for each element and the TTHQ values for the combined elements were less than 1.Moreover, CR values for both metals were lower than the acceptable lifetime cancer risk of 10-5. Conclusion: According to EDI, THQ, TTHQ, CR, and acceptable safety constraint by different organizations, consumption of examined fish species won’tposeany significant human health risk.   فلزات سنگین, ماهی, ارزیابی ریسک, خلیج فارس. Fishes, Lead, Cadmium, Risk Assessment, Persian Gulf. 16 4 http://jpm.hums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-229-1&slc_lang=fa&sid=1 Parisa Sharafi پریسا شرفی parloma_89@yahoo.com 10031947532846006459 10031947532846006459 No Department of Environmental Health Engineering, Health Research Institute, Center for Social Research in Health Promotion, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran. گروه مهندسی بهداشت محیط، پژوهشکده سلامت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی در ارتقای سلامت، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران. Kavoos Dindarloo کاووس دیندارلو kdindarloo@yahoo.com 10031947532846006460 10031947532846006460 Yes Food Hygiene Research Center, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran. گروه مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات سلامت مواد غذایی، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران. Seyyed Hossein Davoodi سید حسین داوودی parloma_89@yahoo.com 10031947532846006461 10031947532846006461 No Department of Environmental Health Engineering, Health Research Institute, Center for Social Research in Health Promotion, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran. گروه مهندسی بهداشت محیط، پژوهشکده سلامت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی در ارتقای سلامت، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران. Mohsen Heidari محسن حیدری parloma_89@yahoo.com 10031947532846006462 10031947532846006462 No Department of Environmental Health Engineering, Health Research Institute, Center for Social Research in Health Promotion, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran. گروه مهندسی بهداشت محیط، پژوهشکده سلامت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی در ارتقای سلامت، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران. Mohammad Shamsedini محمد شمس الدینی parloma_89@yahoo.com 10031947532846006463 10031947532846006463 No Department of Environmental Health Engineering, Health Research Institute, Center for Social Research in Health Promotion, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran. گروه مهندسی بهداشت محیط، پژوهشکده سلامت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی در ارتقای سلامت، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران.