fa تأثیر مداخله مبتنی بر تئوری شناختی اجتماعی بر رفتارهای خودمراقبتی بیماران مبتلا به فشارخون بالا آموزش بهداشت Health Education مروری Review <strong><span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Yagut;">هدف</span></span></strong>: <span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">فشارخون بالا یکی از عوامل خطر عمده بیماری‌های قلبی عروقی در کشورهای توسعه‌یافته و درحال‌توسعه است. کنترل فشارخون </span></span></span><span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">نیازمند رفتارهای خودمراقبتی در سراسر عمر است. هدف این مطالعه بررسی تأثیر مداخله مبتنی بر تئوری شناختی اجتماعی بر رفتارهای خودمراقبتی بیماران مبتلابه فشارخون بالابود.</span></span></span><span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Yagut;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span><br> <strong><span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Yagut;">روش‌ها:</span></span></strong> <span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">جمعیت هدف این مطالعه نیمه تجربی </span></span></span><span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">بیماران مبتلابه فشارخون بالا در مراکز جامع سلامت شهرستان فارسان بودند. نمونه‌ها به‌صورت تصادفی در دو گروه مداخله و کنترل قرار گرفتند</span></span></span><span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">(هر گروه 90 نفر).</span></span></span><span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Yagut;"><span style="font-size:10.0pt;"> داده‌ها با استفاده از پرسشنامه سطح فعالیت‌های خودمراقبتی و پرسشنامه سازه‌های تئوری شناخت اجتماعی قبل و 3 ماه پس از مداخله آموزشی تکمیل گردید. برنامه آموزشی طی 12 جلسه 60 تا 90 دقیقه‌ای به&shy;روش‌های سخنرانی، بحث گروهی، نمایش عملی، پرسش&shy;و پاسخ و نمایش فیلم و همچنین استفاده از یک گروه واتس&shy;آپ برای گروه مداخله برگزار شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری </span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:CG Times,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">SPSS</span></span></span><span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Yagut;"><span style="font-size:10.0pt;"> و تست های آماری رگرسیون، تی‌تست و تی‌زوجی مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت.</span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:CG Times,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span><br> <strong><span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Yagut;">نتایج:</span></span></strong> <span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">پس از مداخله آموزشی، میانگین نمرات آگاهی، سازه‌های تئوری شناختی اجتماعی و رفتارهای خودمراقبتی در گروه مداخله نسبت به گروه کنترل به‌طوری معنی‌دار افزایش یافت. نتایج حاصل از رگرسیون نشان داد، هرچه میزان تغییرات سازه‌های یادگیری مشاهده‌ای، خودتنظیمی و <span style="color:black;">ارزشیابی پیامد </span>افراد مبتلابه فشارخون بیشتر بود، خودمراقبتی بهتری داشتند</span></span></span><span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Yagut;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span><br> <strong><span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Yagut;">نتیجه‌گیری:</span></span></strong> <span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">توصیه می‌شود در مطالعات </span></span></span><span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">مداخله‌ای مبتنی بر تئوری شناخت اجتماعی به‌منظور بهبود رفتارهای خودمراقبتی بیماران مبتلا به فشارخون بالا بر سازه‌های یادگیری مشاهده‌ای، خودتنظیمی و <span style="color:black;">ارزشیابی پیامد</span> تأکید ویژه‌ای صورت گیرد</span></span></span><a name="_Hlk55031282"><span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">.</span></span></span></a> <strong>Introduction</strong><strong>:</strong> High blood pressure is one of the major risk factors for cardiovascular diseases in developed and developing countries. Controlling blood pressure requires lifelong self-care behaviors. The aim of this study was to investigate the effect of intervention based on social cognitive theory on self-care behaviors of patients with hypertension.<br> <strong>Methods</strong><strong><span dir="RTL">:</span></strong> The target population of this quasi-experimental study were patients with high blood pressure in health centers of Farsan. Participants were randomly divided into two groups of intervention (90 people) and control (90 people). Data were collected using the self-care activity and social cognitive theory questionnaires before and 3 months after the educational intervention. The training program were held in 12 sessions with 60 to 90 minutes duration, using lecture, group discussion, practical demonstrations, questions and answers, and video/film methods, as well as the use of a WhatsApp group for the intervention group. Data were analyzed using SPSS ver. 22 software.<br> <strong>Results:</strong> After the educational intervention, the mean scores of knowledge, social cognitive theory constructs, and self-care behaviors in the intervention group increased significantly compared to that of the control group. Results of the regression analysis showed that more changes in the constructs of observational learning, self-regulation, and outcome evaluation results in the better self-care behavior in patients with hypertension.<span dir="RTL"></span><br> <strong>Conclusion:</strong> In interventional studies based on social cognitive theory, in order to improve the self-care behaviors of patients with hypertension, special emphasis should be placed on observational learning, self-regulation, and outcome assessment costructs.<span dir="RTL"></span><br> &nbsp; تئوری شناختی اجتماعی, خودمراقبتی, فشارخون. Social Cognitive Theory, Self-Care, Blood Pressure. 11 1 http://jpm.hums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-35-22&slc_lang=fa&sid=1 Shahram Rafei شهرام رافعی shahram.ra1397@gmail.com 10031947532846006189 10031947532846006189 No Department of Health Promotion and Education, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran. دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران Teamur Aghamolaei تیمور آقاملایی teaghamolaei@gmail.com 10031947532846006190 10031947532846006190 Yes Department of Public Health, Social Determinants in Health Promotion Research Center, Research Institute for Health, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran. مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی در ارتقاء سلامت، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران. Zahra Hosseini زهرا حسینی hosseinishirin@ymail.com 10031947532846006191 10031947532846006191 No Tobacco and Health research center, Hormozgan university of medical sciences , Bandar abbas , Iran. مرکز تحقیقات دخانیات و سلامت ، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان ، بندرعباس ، ایران Amin Ghanbarnejad امین قنبرنژاد amin.ghanbarnejad@gmail.com 10031947532846006192 10031947532846006192 No Department of Public Health, Social Determinants in Health Promotion Research Center, Research Institute for Health, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran. مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی در ارتقاء سلامت، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران.