Journal of Preventive Medicine

fa مروری نظام‌مند بر عوامل مؤثر بر گرایش زنان به استعمال قلیان A systematic review of the factors affecting women's tendency to use hookah آموزش بهداشت Health Education مروری Review هدف: آمارهای سراسر جهان گویای افزایش میزان مصرف قلیان در زنان نسبت به مردان می‌باشند. مطالعه مروری حاضر با هدف تعیین عوامل مؤثر بر استعمال قلیان در زنان سرتاسر دنیا طراحی شد. منابع اطلاعات یا داده‌ها: تحقیق حاضر مطالعه‌ای مروری نظامند است که در سال 1399 با جستجو در پایگاه‌های اطلاعاتی Web of Science، SID، Magiran، Google Schular، Medline، Scopus، Elsevier، Iranian Databases، PubMed، Iranmedex به دو زبان فارسی و انگلیسی صورت گرفت. تمامی اسناد بین سالهای 1990-2021 وارد مطالعه شدند. روش‌های انتخاب برای مطالعه: معیارهای ورود به مطالعه شامل مقالاتی بود که جمعیت هدف آن‌ها زنان و نوع ماده دخانی قلیان بود. معیارهای خروج از مطالعه عبارتند از گزارش نتایج به صورت غیرقابل تفکیک در دو جنس، مطالعات مداخله‌ای و مطالعاتی که بین اطلاعات دموگرافیک با مصرف قلیان ارتباط برقرار نموده‌اند. ترکیب مطالب و نتایج: شایع‌ترین دلایل استعمال قلیان در زنان در سطح فردی نگرش مثبت به استعمال قلیان، خودکارآمدی پایین، وابستگی به قلیان، نیازهای روحی- روانی، جلب توجه و خوشایند بودن طعم تنباکو و در سطح بین فردی نوآوری و جذابیت قلیان، نرم‌های انتزاعی، عدم وجود قانون منع مصرف قلیان، دسترسی آسان، نرم‌های فرهنگی، تبلیغات رسانه‌ای، چالش‌های اقتصادی، نفوذ بازیگران قدرتمند، پویایی صنعت دخانیات، سیاست‌های غیرمشارکتی دولت و تهاجم فرهنگی کشورهای بیگانه بود نتیجه‌گیری: حذف نگرش مثبت زنان، تقویت مهارت‌های نه گفتن در مقابل اصرار دوستان و تمرکز و مداخله مؤثر بر روی عوامل محیطی خارج از کنترل فرد می‌تواند در کاهش استعمال قلیان نقش مؤثری داشته باشد.<a name="_Hlk55031282"></a>   Introduction: Statistics around the world show an increase in hookah smoking among women compared to men. The present review was designed to determine the factors affecting hookah smoking in women around the world. Information sources or data: The present study is a systematic review that was conducted in 2020 by searching in databases including Web of Science, PubMed, Iranian Databases, Elsevier,Scopus, Medline, Google scholar, Magiran, SID, and Iranmedex in both Persian and English language. All published articles from 1990 to 2021 were included in the study. Selection methods for study: Inclusion criteria were articles that targeted women and examined hookah smoking. Exclusion criteria were studies with indivisible reporting of results in men and women, intervention studies, and studies that examined the relationship between demographic information and hookah smoking. Combine content and results: The most common reasons for hookah smoking in women at the individual level included a positive attitude towards hookah smoking, low self-efficacy, hookah dependence, psychological needs and  pleasant taste of tobacco and at the interpersonal level the reasons included hookah innovations and attractiveness, abstract norms, the absence of hookah smoking baning laws, easy access, cultural norms, media propaganda, economic challenges, the influence of powerful actors, the dynamics of the tobacco industry, the non-participatory policies of the government, and the cultural invasion of foreign countries. Conclusion: Eliminating women's positive attitudes, strengthening the skills of saying no to the friends, and focusing and intervening effectively on out of individual's control environmental factors can play an effective role in reducing hookah use.   زنان, قلیان, دخانیات, مطالعه مروری. Women, Hookah Smoking, Tobacco, Review Systematic Study. 36 27 http://jpm.hums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-431-3&slc_lang=fa&sid=1 Sakineh Dadipour سکینه دادی پور mdadipoor@yahoo.com 10031947532846006816 10031947532846006816 No Tobacco and Health Research Center, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran. مرکز تحقیقات دخانیات و سلامت، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران. Teamur Aghamlae تیمور آقاملایی agamollayi@gmail.com 10031947532846006817 10031947532846006817 No Cardiovascular Research Center, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran. مرکز تحقیقات قلب و عروق، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران. Zahed Ahmadi زاهد احمدی zahedahmadi68@yahoo.com 10031947532846006818 10031947532846006818 No Master of Occupational Health Engineerin, Department of Occupational Health, Factualy of Health, Iranshahr University of Medical Sciences, Iranshahr, Iran. کارشناسی ارشد، مهندسی بهداشت‌حرفه‌ای، گروه بهداشت‌حرفه‌ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایرانشهر، ایرانشهر، ایران. Vahid Ranaei وحید رعنایی vahidi@gmail.com 10031947532846006819 10031947532846006819 No Social Determinants in Health Promotion Research Center, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran. مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی در ارتقاء سلامت خلیج فارس، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران. Azin Alavi آذین علوی azin-alavi@yahoo.com 10031947532846006820 10031947532846006820 Yes Mother and Child Welfare Research Center, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran. مرکز تحقیقات مراقبت‌های مادر و کودک، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران.