fa فراتحلیل مطالعات تأثیر فعالیت جسمانی منظم بر فاکتورهای نوروتروفیک مشتق از مغز و اینترلوکین-17 بیماران اِم‌اِس عمومى General مروری Review <strong>هدف </strong>هدف این مطالعه، فراتحلیل مطالعات اثربخشی فعالیت منظم بدنی بر فاکتورهای نوروتروفیک مشتق از مغز و اینترلوکین-17 بیماران مولتیپل اسکلروزیس (اِم‌اِس) بود. جست‌وجوی مقالات در پایگاه‌های اطلاعاتی به زبان انگلیسی در ساینس‌دایرکت، اسکوپوس، پابمد، وب‌آوساینس و به زبان فارسی در مگ‌ایران، مرکز طلاعات علمی جهاد دانشگاهی و ایران‌داک انجام شد.<br> <strong>روش ها</strong> انتخاب مقاله بدون محدودیت زمانی تا فروردین ماه 1400 با کلید‌واژه‌های مولتیپل اسکلروزیس / اِم‌اِس، تمرین، فعالیت بدنی، فاکتور‌های التهابی و ضدالتهابی / سایتوکاین‌ها بود. برای دقت در انتخاب، پالایش و ارزیابی کیفیت مطالعات انجام‌شده از مقیاس پدرو استفاده شد.<br> <strong>یافته ها</strong> بر‌اساس معیارهای ورود و خروج، 9 مقاله از 408 مطالعه مورد‌ بررسی جامع قرار گرفت. از بین فاکتور‌های التهابی و ضد‌التهابی، فاکتور نوروتروفیک مشتق از مغز در 6 مطالعه و اینترلوکین-17 در 3 مطالعه مورد بررسی فراتحلیل قرار گرفتند. جهت فرا‌تحلیل از نرم‌افزار متا‌آنالیز جامع استفاده شد. نتایج نشان داد فعالیت منظم بدنی باعث افزایش تفاوت بین میانگین‌های گروه کنترل و آزمایش در میزان سطوح فاکتورهای نوروتروفیک مشتق از مغز و اینترلوکین-17 نشده است و این تمرینات نتوانسته تغییر معنی‌داری را در افراد مبتلا به اِم‌اِس ایجاد کند.<br> <strong>نتیجه گیری</strong> هر‌چند تمرین منظم جسمانی به‌تنهایی نتوانست بر روی سطوح سایتوکاینی اثر بگذارد، اما احتمالاً به‌عنوان یک گزینه قابل‌دسترس در کنار دارو‌درمانی برای بیماران اِم‌اِس مفید است، زیرا نه‌تنها به افزایش التهاب یا شدت بیماری منجر نمی‌شود، بلکه با کاهش خطر ابتلا به اختلالات ثانویه به این بیماران کمک شایانی می‌کند. <strong>Objective </strong>This study aims to meta-analyze the studies on the effects of regular physical activity on brain-derived neurotrophic factor (BDNF) and interleukin-17 (IL-17) in patients with multiple sclerosis (MS).<br> <strong>Methods </strong>In this study, a search was conducted for the related articles in Scopus, ScienceDirect, PubMed, and Web of Science, SID, MagIran, and IranDoc databases. Articles published until April 2021 were searched using the keywords multiple sclerosis, MS, exercise, physical activity, inflammatory and anti-inflammatory factors, and cytokines. For accuracy in selecting and evaluating the methodological quality of the studies, the physiotherapy evidence database (PEDro) scale was used. Comprehensive meta-analysis software was used for meta-analysis.<br> <strong>Results </strong>Of 408 found articles, 9 were finally selected based on the inclusion and exclusion criteria (six studies for BDNF and three studies for IL-17) for the meta-analysis. The meta-analysis results showed that regular physical activity did not increase the difference between the control and experimental groups in the levels of BDNF and IL-17. These exercises could not cause significant changes in people with MS.<br> <strong>Conclusion </strong>Although regular physical activity alone cannot affect cytokine levels in MS patients, it can be used as a complementary treatment along drug therapy in these patients, because it not only does not increase the inflammation or severity of the disease, but also can help these patients reduce the risk of secondary disorders. فعالیت جسمانی, سایتوکاین‌ها, اینترلوکین-17, فاکتور نوروتروفیک مشتق از مغز, مولتیپل اسکلروزیس Physical activity, Cytokines, Interleukin-17, Brain-derived neurotrophic factor, Multiple sclerosis 20 35 http://jpm.hums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-623-1&slc_lang=fa&sid=1 Hadi Akbari هادی اکبری h.akbari@uoz.ac.ir 10031947532846009249 10031947532846009249 Yes Department of Sport Sciences, Faculty of Literature and Humanities, University of Zabol, Zabol, Iran. گروه علوم ورزشی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه زابل، زابل، ایران. Ali Abedi علی عابدی aliabedi065@gmail.com 10031947532846009250 10031947532846009250 No Department of Sport Sciences, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Sistan & Baluchestan, Zahedan, Iran. گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. Mohsen Ghofrani محسن غفرانی m_ghofrani2000@ped.usb.ac.ir 10031947532846009251 10031947532846009251 No Department of Sport Sciences, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Sistan & Baluchestan, Zahedan, Iran. گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. Mohammad Seyedahmadi محمد سیداحمدی seyedahmadi@gmail.com 10031947532846009252 10031947532846009252 No Department of Sport Sciences, Faculty of Humanities, Velayat University, Iranshar, Iran. گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه ولایت، ایرانشهر، ایران.