fa بررسی ارتباط مصرف دخانیات و مواد مخدر با ابتلا به سرطان دستگاه گوارش در شرق هرمزگان: یک مطالعه مورد شاهد بهداشت محیط Environmental Health پژوهشي Orginal <strong>هدف </strong>سرطان‌های دستگاه گوارش از سرطان‌های شایع در ایران هستند. هدف از این مطالعه بررسی ارتباط بین کشیدن قلیان و تریاک و اثرات مصرف همزمان آن‌ها بر سرطان دستگاه گوارش در شرق هرمزگان در استان هرمزگان است.&nbsp;<br> <strong>روش ها </strong>مطالعه حاضر مورد‌شاهدی بود که بر روی 60 مورد (افراد مبتلا به سرطان‌های دستگاه گوارش) و120 شاهد از بین افراد سالم انجام شد. در این مطالعه برای ارزیابی تفاوت بین ویژگی‌های آزمودنی‌ها در دو گروه آزمایش و کنترل از آزمون کای‌دو و دقیق فیشر استفاده شد. همچنین با استفاده از مدل‌ رگرسیون لجستیک ارتباط بین مصرف قلیان و تریاک با ابتلا به سرطان‌های دستگاه گوارش به‌عنوان پیامد اصلی مورد بررسی قرار گرفت.&nbsp;<br> <strong>یافته ها</strong> نتایج نشان داد مصرف دخانیات و تریاک به‌شدت خطر ابتلا به سرطان‌های دستگاه گوارش را افزایش می‌دهند. به‌طوری‌که این خطر به ترتیب در افراد با مصرف فقط سیگار (OR=5/08)‌، فقط قلیان (OR=17/71)، فقط تریاک (OR=31/05)، مصرف همزمان تریاک و قلیان (OR=65/81)‌، مصرف همزمان تریاک و سیگار (OR=77/08) و مصرف همزمان سیگار، قلیان و تریاک &nbsp;(OR=110/74) به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌یابد (P<0/05).<br> <strong>نتیجه گیری</strong> این مطالعه ارتباط مثبت و معناداری را بین مصرف تریاک و دخانیات و سرطان‌های دستگاه گوارش نشان داد. با‌توجه‌به اینکه پیشگیری از سرطان ارزان‌ترین راهبرد در کنترل این بیماری است، یافته‌های این مطالعه با شناسایی برخی عوامل خطر سرطان‌های دستگاه گوارش به پیشگیری از این بیماری کمک خواهد کرد. <strong>Objective </strong>Gastrointestinal (GI) cancers are common cancers in Iran. This study aims to investigate the relationship of simultaneous tobacco and opium use on the risk of GI cancers.<br> <strong>Methods </strong>This is a case-control study that was conducted on 60 people with GI cancers and 120 healthy peers in East of Hormozgan, south of Iran, in 2019. The data was collected by a questionnaire surveying demographic information, information about the type of cancer and family history of the disease, and information about the history of opium use and tobacco consumption in the last ten years. Chi-square and Fisher&rsquo;s exact test were used to evaluate the difference in characteristics between the two groups. Also, logistic regression analysis was used to the relationship of tobacco and opium use with GI cancers.<br> <strong>Results </strong>The results showed that tobacco and opium use greatly increased the risk of GI cancers. Th odds ratios (OR) in people with only cigarette smoking (OR=5.08), only hookah smoking (OR=17.71), only opium use (OR=31.05), simultaneous opium and hookah use (OR=65.81), simultaneous opium and cigarette use (OR=77.08) and simultaneous cigarette, hookah, and opium use (OR=110.74) increased significantly (P<0.05).<br> <strong>Conclusion </strong>There is a significant relationship between simultaneous opium and tobacco use and GI cancer development. By identifying the risk factors of GI cancers, the findings of this study can help prevent these diseases in the study area. سرطان دستگاه گوارش, قلیان, تریاک Gastrointestinal (GI) cancer, Hookah, Opium 132 141 http://jpm.hums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-725-1&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Karimi Jaberi مریم کریمی جابری maryamkarimijaberi@gmail.com 100319475328460010852 100319475328460010852 Yes Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran. دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران. Abdolhossein Madani عبدالحسین مدنی 100319475328460010853 100319475328460010853 No Department of Public Health, Social Determinants in Health Promotion Research Center, School of Health, Research Institute for Health, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran. گروه بهداشت عمومی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی در ارتقای سلامت، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران. Masoumeh Mohseni معصومه محسنی Fmohseni57faryab@gmail.com 100319475328460010854 100319475328460010854 No Social Determinants in Health Promotion Research Center, Hormozgan Health Institute, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran. گروه بهداشت عمومی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی در ارتقای سلامت، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران. Zahra Ansari زهرا انصاری 100319475328460010855 0009-0009-7541-4308 No Social Determinants in Health Promotion Research Center, Hormozgan Health Institute, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran. مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی در ارتقای سلامت، موسسه بهداشت هرمزگان، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران. Mahdi Khaksari مهدی خاکسار mahdikhaksar2016@gmail.com 100319475328460010856 0009-0003-9956-549X No Social Determinants in Health Promotion Research Center, Hormozgan Health Institute, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran. گروه بهداشت عمومی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی در ارتقای سلامت، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران.