fa برخی جنبه های اپیدمیولوژیک عقرب گزیدگی و ترکیب گونه های عقرب در شهرستان باشت، استان کهگیلویه و بویراحمد حشره شناسی پزشکی Medical Entomology پژوهشي Orginal <p><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span b="" lang="FA" style="font-family:" yagut=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.4pt">هدف:</span></span></span></b> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.4pt">عقرب گزیدگی یکی از مشکلات بهداشت</span></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.4pt">و پزشکی است</span></span></span></span>&nbsp;<span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.4pt">که در مواردی می تواند سبب مرگ انسان شود. این مطالعه با هدف تعیین برخی جنبه&shy;های اپیدمیولوژیک و شناسایی گونه های مختلف عقرب در شهرستان باشت انجام گرفت.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-autospace:none"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span b="" lang="FA" style="font-family:" yagut=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.4pt">روش‌ها:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.4pt"> در این مطالعه توصیفی داده های اپیدمیولوژیکی موارد عقرب گزیدگی از پرونده های موجود در مرکز بهداشت شهرستان باشت طی سال های 1390 الی1396 استخراج گردید. همچنین در نیمه اول سال 1401 از عقرب های شهرستان باشت استان کهکیلویه و بویر احمد نمونه برداری گردید. نمونه های جمع آوری شده به آزمایشگاه گروه حشره شناسی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز منتقل و با استفاده از کلیدهای معتبر شناسایی شدند.</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.4pt"></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-autospace:none"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span b="" lang="FA" style="font-family:" yagut=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.4pt">نتایج: </span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.4pt">تعداد 103 عقرب از چهار گونه</span></span></span></span><b> </b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut=""><span style="color:black">مزوبوتوس اپئوس </span></span></span><i><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">(</span></span></i><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span cg="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Mesobuthus eupeus</span></span></span></i><i><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">)</span></span></i><i><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">،</span></span></i><i> </i><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut=""><span style="color:black">آندرکتانوس کراسیکودا </span></span></span><i><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">(</span></span></i><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span cg="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Androctonus crassicauda</span></span></span></i><i><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> )</span></span></i><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut=""><span style="color:black"> و همیسکورپیوس لپتروس </span></span></span><i><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">(</span></span></i><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span cg="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Hemiscorpius lepturus</span></span></span></i><i><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">)</span></span></i><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut=""><span style="color:black"> بود. </span></span></span><span b="" lang="FA" style="font-family:" yagut=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.4pt">یشترین و کمترین فراوانی گونه ها به ترتیب </span></span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span cg="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.4pt">Mesobuthus eupeus</span></span></span></span></i><span b="" lang="FA" style="font-family:" yagut=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.4pt"> و </span></span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span cg="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.4pt">Scorpio maurus</span></span></span></span></i><b><i> </i></b><span b="" lang="FA" style="font-family:" yagut=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.4pt">بودند. </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.4pt">نتایج این مطالعه نشان داد شیوع عقرب‌گزیدگی در مردان نسبت به زنان بیشتر است. سنین 10 تا 29 سال در مردان به عنوان جمعیت‌پرخطر شناخته می‌شوند. همچنین ارتباط آماری معنی داری بین عقرب گزیدگی و فصل تابستان مشاهده گردید.</span></span></span></span><b><span b="" lang="FA" style="font-family:" yagut=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.4pt"></span></span></span></b></span></span></span></span></span><br> <b><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut=""><span style="color:black">نتیجه‌گیری</span></span></span></b><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.4pt">: یافته‌های این مطالعه وضعیت هشدار بهداشتی و پزشکی را در منطقه نشان می دهد. با توجه به شیوع بالای عقرب گزیدگی و وجود عقرب های بسیار خطرناک در این منطقه در فصول گرم ، آموزش بهداشت در مورد راهکارهای پیشگیری از گزش و اقدامات پس از گزش به ساکنان منطقه ضروری به نظر می رسد.</span></span></span></span></p> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:11.0pt"><span cg="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Introduction</span></span></span></b><b><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut=""><span style="color:black">:</span></span></span></b> <span style="font-size:11.0pt"><span cg="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Scorpion stings are a significant public health and medical issue that can sometimes result in human fatalities. This study aimed to determine various epidemiological aspects and identify different scorpion species in Basht.</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="color:black"></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:11.0pt"><span cg="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Methods</span></span></span></b><b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:Nazanin"><span style="color:black">:</span></span></span></b> <span style="font-size:11.0pt"><span cg="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">In this descriptive study, epidemiological data on scorpion sting cases were extracted from health center records in Basht from 2011 to 2017. Additionally, scorpions were sampled from Basht, Kohgiluyeh & Boyer-Ahmad Province, Iran, during the first half of 2022. The collected samples were transferred to the Medical Entomology Laboratory at Shiraz University of Medical Sciences and identified using valid keys.</span></span></span><span lang="AR-SA" dir="RTL" style="color:black"></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:11.0pt"><span cg="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Results</span></span></span></b><b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="color:black">:</span></span></b> <span style="font-size:11.0pt"><span cg="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">A total of 103 scorpions from four species including <i>Mesobuthus eupeus</i>, <i>Androctonus crassicauda</i>, <i>Hemiscorpius lepturus</i>, and <i>Scorpio maurus</i> were collected in Basht. The most and least abundant species were <i>Mesobuthus eupeus</i> and <i>Scorpio maurus</i>, respectively. The results indicated that the prevalence of scorpion stings was higher in men than in women, with males aged 10 to 29 identified as the high-risk population. A significant statistical correlation was observed between scorpion stings and the summer season</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span cg="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.4pt">. </span></span></span></span><b><span b="" dir="RTL" lang="FA" style="font-family:" yagut=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.4pt"></span></span></span></b></span></span><br> <b><span style="font-size:11.0pt"><span cg="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Conclusion</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">:</span></span></span> </b><span style="font-size:11.0pt"><span cg="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">The findings of this study underscore a significant public health and medical concern in the region. Due to the high prevalence of scorpion stings and highly dangerous scorpions during the warm seasons, educating residents on preventive measures and appropriate post-sting actions is crucial.</span></span></span> پراکنش عقرب, عقرب گزیدگی, اپیدمیولوژی, باشت Scorpion distribution, Scorpion stings, Epidemiology, Basht 221 232 http://jpm.hums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-304-1&slc_lang=fa&sid=1 عظیم پاکسا a.paksa@yahoo.com 100319475328460011213 100319475328460011213 No Department of Biology and Control of Disease Vectors, School of Health, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran گروه بیولوژی و کنترل ناقلین بیماری، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Alireza Sanei-Dehkordi علیرضا صانعی دهکردی Alireza.sanee@gmail.com 100319475328460011214 100319475328460011214 Yes Infectious and Tropical Diseases Research Center, Hormozgan Health Institute, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran مرکز تحقیقات بیماریهای عفونی و گرمسیری، پژوهشکده سلامت هرمزگان، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران