fa عوامل مؤثر بر استقرار ناقلین تب دنگی در مناطق شهری: پیامدهایی برای Aedes aegypti در جنوب ایران حشره شناسی پزشکی Medical Entomology پژوهشي Orginal <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Aptos,sans-serif"><span lang="AR-SA" style="font-size:14.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">تب دنگی که عمدتاً توسط پشه‌های </span></span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt"><span style="line-height:115%">Aedes aegypti</span></span></i> <span style="font-size:14.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">&nbsp;و </span></span></span>&nbsp;<i><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt"><span style="line-height:115%">Aedes albopictus</span></span></i> &nbsp;<span lang="AR-SA" style="font-size:14.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">منتقل می‌شود، همچنان یک تهدید رو به رشد در مناطق شهری است. شهرنشینی، شرایط اقلیمی، عوامل اجتماعی-اقتصادی و رفتار انسان در تعامل با یکدیگر، شرایط مساعدی را برای استقرار ناقل فراهم می‌کنند. شیوع تب دنگی در چند دهه گذشته، به ویژه در محیط‌های شهری و حومه شهرها، به طور قابل توجهی افزایش یافته است. موفقیت پشه‌های </span></span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt"><span style="line-height:115%">Aedes</span></span></i> <span lang="AR-SA" style="font-size:14.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">در شهرها تنها ناشی از زیست‌شناسی آن‌ها نیست، بلکه نتیجه شبکه‌ای از عوامل محیطی، اقلیمی، زیرساختی و اجتماعی-اقتصادی است که چرخه زندگی آن‌ها را پشتیبانی می‌کنند. درک این عوامل برای طراحی استراتژی‌های مؤثر کنترل ناقل و بهبود بهداشت عمومی ضروری است. مطالعات تجربی و مدل‌سازی‌های اخیر نشان می‌دهند که عوامل اقلیمی (مانند دما و رطوبت)، مدیریت آب و پسماند، تراکم جمعیت و رفتار انسانی نقش کلیدی در استقرار و پایداری جمعیت‌های </span></span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt"><span style="line-height:115%">Aedes</span></span></i> <span style="font-size:14.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">&nbsp;در مناطق شهری دارند. این شناخت به توسعه مداخلات هدفمند، بهینه‌سازی برنامه‌های پایش و کاهش خطر شیوع بیماری‌های منتقله توسط ناقلین کمک می‌کند</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt"><span style="line-height:115%"> [1,2].</span></span><b><span lang="FA" style="font-size:14.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></b></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Aptos,sans-serif"><span lang="AR-SA" style="font-size:14.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">شناسایی اخیر و شواهد مربوط به استقرار </span></span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt"><span style="line-height:115%">Aedes aegypti</span></span></i> <span style="font-size:14.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">&nbsp;در جنوب ایران ضرورت بررسی عوامل مؤثر بر استقرار ناقلین دنگی در محیط‌های شهری را برجسته می‌کند. گزارش‌های استان هرمزگان نشان‌دهنده ورود اخیر </span></span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt"><span style="line-height:115%">Ae. aegypti</span></span></i> <span style="font-size:14.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">&nbsp;است که احتمالاً با تجارت دریایی و جابجایی‌های مرزی مرتبط می‌باشد [</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt"><span style="line-height:115%">3</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:14.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">,</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt"><span style="line-height:115%">4</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:14.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">]. علاوه بر این، ثبت موارد انتقال بومی دنگی در بندرلنگه در سال 1403 نشان می‌دهد که حضور این ناقل، پیامدهای فوری بهداشتی دارد</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt"><span style="line-height:115%"> [5,6].</span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; تب دنگی, جنوب ایران, Aedes aegypti 0 0 http://jpm.hums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-799-1&slc_lang=fa&sid=1 عباس پودات Poudat@hums.ac.ir 100319475328460012267 100319475328460012267 No فایقه زارعی faeghezaree@yahoo.com 100319475328460012268 100319475328460012268 Yes