Journal of Preventive Medicine

fa نقش معنویت در ارتقای سلامت روان و جسم: مروری بر شواهد، مکانیسم‌ها و پیامدهای بالینی The role of spirituality in promoting mental and physical health: A review of evidence, mechanisms, and clinical implications بهداشت حرفه ای Health Professional مروری Review هدف:  در دهه‌های اخیر، مفهوم سلامت از یک دیدگاه صرفاً زیست‌پزشکی به مدلی چندبعدی شامل ابعاد جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی تحول یافته است. با توجه به شیوع روزافزون بیماری‌های مزمن و فشارهای روانی در جوامع مدرن، درک نقش معنویت در حفظ و ارتقای سلامت از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این مطالعه ی مروری به بررسی ارتباط بین معنویت و سلامت روان و جسم در جمعیت عمومی می‌پردازد. روش ها:  این مقاله یک مرور روایتی است که بر اساس جستجو در پایگاه‌های داده معتبر بین المللی شامل PubMed، Scopus ، Web of Science و همچنین Google Scholar انجام شده است. کلیدواژه‌های اصلی جستجو شامل معنویت، سلامت معنوی، سلامت روان، سلامت جسمی و کیفیت زندگی بودند. جستجو به مقالات منتشر شده بین سال‌های 1990 تا 2026 محدود گردید. یافته‌ها:  شواهد جمع‌آوری‌شده به وضوح نشان می‌دهد که معنویت دارای ارتباطی قوی، مثبت و از نظر آماری معنی‌دار با ظرفیت‌های گوناگون سلامت روانی و جسمانی است. در حوزه ی سلامت روان، معنویت به طور معنی‌داری با کاهش اضطراب ، نشانه‌های افسردگی و درک ذهنی از میزان استرس روزمره همراه است. در بعد سلامت جسمی، شواهد متعدد اپیدمیولوژیک نشان از ارتباط مثبت بین سطوح بالاتر معنویت و بهبود شاخص‌های فیزیولوژیک دارد. از جمله این شاخص‌ها می‌توان به عملکرد کارآمدتر سیستم ایمنی ، بهبود مشخص کیفیت و کمیت خواب . نتیجه‌گیری:  معنویت نقشی واقعی و چندبعدی در بهبود سلامت روان و جسم دارد. بر این اساس، معنویت به عنوان یک عامل محافظتی مهم در سلامت می‌تواند در برنامه‌های طب پیشگیری و ارتقای سلامت مورد استفاده اس Abstract Introduction: In recent decades, the concept of health has evolved from a purely biomedical perspective to a multidimensional model encompassing physical, psychological, social, and spiritual dimensions. Given the increasing prevalence of chronic diseases and psychological pressures in modern societies, understanding the role of spirituality in maintaining and promoting health is of particular importance. This review study examines the association between spirituality and mental and physical health in the general population. Information Sources or Data: This article is a narrative review based on a search conducted in reputable international databases including PubMed, Scopus, Web of Science, and also Google Scholar. Selection Methods for Study: The main search keywords included spirituality, spiritual health, mental health, physical health, and quality of life. The search was restricted to articles published between the years 1990 and 2026. Combine Content and Results: The collected evidences clearly demonstrate that spirituality has a strong, positive, and statistically significant association with various capacities of mental and physical health. In the domain of mental health, spirituality is significantly associated with a reduction in anxiety, symptoms of major depression, and the subjective perception of daily stress. In the domain of physical health, multiple epidemiological evidences indicate a positive association between higher levels of spirituality and improvement in specific physiological indicators. Conclusion: Spirituality plays a real and multidimensional role in improving mental and physical health. Accordingly, spirituality, as an important protective factor in health, can be utilized in preventive medicine and health promotion programs.   معنویت, سلامت روان, سلامت جسمی, کیفیت زندگی, طب پیشگیری Spirituality, Mental Health, Physical Health, Quality of Life 209 220 http://jpm.hums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-157&slc_lang=fa&sid=1 Fayegheh Zareei فایقه زارعی faeghezaree@yahoo.com 0000-0003-2207-461x No Social Determinants in Health Promotion Research Center, Hormozgan Health Institute, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran. پژوهشکده سلامت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی در ارتقای سلامت، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران. Mehdi Zare مهدی زارع mzare56@gmail.com 0000-0002-5424-1083 Yes Associate Professor, Department of Public Health, Social Determinants in Health Promotion Research Center, Research Institute for Health, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran گروه مهندسی بهداشت حرفه ای، پژوهشکده سلامت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی در ارتقای سلامت، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران. Mousa Soleimani Ahmadi موسی سلیمانی احمدی mussa.sahmadi@gmail.com 0000-0003-2092-0122 No Professor of Medical Entomology and Vector Control Department of Biology and Vector Control, Department of Public Health, Social Determinants in Health Promotion Research Center, Research Institute for Health, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran. گروه بیولوژی و کنترل ناقلین بیماری ها، پژوهشکده سلامت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی در ارتقای سلامت، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران.