fa طراحی، اجرا و ارزشیابی برنامه ارتقای سلامت روان مبتنی بر نظریه لازاروس و فولکمن بر مدیریت استرس در زنان شاغل دارای تعارض کار و زندگی روانشناسی Psychology گزارش سیاستی Political report <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><strong>هدف</strong> کی از مهمترین معضلاتی که زنان شاغل با آن رو به رو هستند، تعارض میان کار و زندگی و استرس های ناشی از آن است که چنانچه مدیریت نشود می تواند پیامدهایی ناخواسته بر کارکردهای خانوادگی ، سازمانی و سلامت فرد شاغل داشته باشد. مطالعه حاضر با هدف طراحی، اجرا و ارزشیابی برنامه مدیریت استرس مبتنی بر مدل لازاروس و فولکمن بر ارتقای سلامت روان زنان شاغل دارای تعارض میان کار و زندگی انجام گردید.&nbsp;<br> <strong>روش ها</strong> مطالعه حاضر از نوع مطالعات ترکیبی است که در 4 مرحله (مرورسیستماتیک و مطالعهی کیفی، طراحی و روانسنجی ابزار، مطالعه توصیفی و مطالعه مداخله ای) در زنان شاغل دو دانشگاه در بیرجند انجام شد. در ابتدا به منظور شناسایی عوامل ایجاد کننده تعارض میان کار و زندگی در متون علمی، اقدام به انجام یک مطالعه سیستماتیک کردیم، سپس با هدف شناسایی دیدگاه ها و تجارب زنان شاغل جامعه هدف در زمینه تعارض میان کار و زندگی و روش های مقابله با آن مطالعه کیفی با استفاده از رویکرد تحلیل محتوای قراردادی انجام دادیم. در این مرحله نمونه گیری به صورت هدفمند و با رعایت حداکثر تنوع از نظر سن، سابقه کار، تعداد فرزندان و نوع استخدام انجام شدو اطلاعات از طریق مصاحبه های عمیق و هدایت شده با 19 زن شاغل، 6 نفر از همسران آن ها و 4 مدیر دانشگاه انجام شد. با استفاده از نتایج حاصل از مرور سیستماتیک و مطالعه کیفی پرسش نامه ای 106 گویه ای بر اساس چارچوب مدل لازاروس و فولکمن ساخته شد. بعد از انجام روایی صوری و محتوایی، با استفاده از تحلیل عاملی (اکتشافی و تاییدی) در یک گروه 303 نفری از زنان شاغل روایی سازه سنجیده و تایید شد. برای تعیین پایایی ابزار هم از ضریب آلفای کرونباخ &nbsp;استفاده شد. سپس به منظور توصیف جامعه از نظر تعارض میان کار و زندگی یک مطالعه مقطعی با نمونه 320 نفری از زنان شاغل انجام شد. درفاز نهایی (مطالعه مداخله ای) تعداد 100 نفر از زنان شاغل در دو گروه مداخله و کنترل شرکت داشتند. برنامه مداخله بر اساس نتایج پیش آزمون و سازه های مدل طراحی شد. مداخله طی 12 جلسه آموزشی 2ساعته به روش های آموزشی مختلف (سخنرانی ،پرسش و پاسخ، بحث گروهی، ایفای نقش و ...) برگزارشد. داده ها توسط 4 پرسش نامه ( تعارض کار و زندگی کارلسون، محقق ساخته مدیریت استرس در زنان شاغل، استرس ادراک شده کوهن و سلامت عمومی گلدبرگ) قبل و 3 ماه بعد از مداخله آموزشی جمع آوری گردید. داده ها با استفاده از نرم افزار spss19 با بهره گیری از آمار توصیفی و استنباطی در سطح معنی داری(p<0.05) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.&nbsp;<br> <strong>یافته ها</strong> یافته ها در زمینه علل ایجاد کننده تعارض میان کار و زندگی بر اساس نتایج حاصل از مرور سیستماتیک در 4 گروه عوامل فردی، بین فردی، سازمانی و فرهنگی قرار گرفت. بر اساس مطالعه کیفی هدایت شده، سازه های مدل، طبقات اصلی ما را تشکیل داد و زیر طبقات بر اساس مصادیق و کدهای مستخرج از مصاحبه ها در طبقه مناسب قرار گرفتند . آنالیز نتایج نشان داد استرسورها یا عوامل ایجاد کننده تعارض از دیدگاه زنان شامل 4 طبقه اصلی است: عوامل فردی (فشار نقش مادری، ویژگی های شخصیتی، کمبود مهارت های فردی)، &nbsp;عوامل بین فردی ( حمایت ناکافی همسر، حمایت ناکافی اقوام، حمایت ناکافی همکاران و حمایت ناکافی مدیر)، عوامل سازمانی (ویژگی های کار و سیاست های سازمانی) و عوامل فرهنگی (نقش سنتی زن در جامعه). واکنش زنان به استرس شامل سازه ارزیابی اولیه و ارزیابی ثانویه بود. راهکارهای حل تعارض شامل 4 طبقه اصلی با سازه های مقابله مسئله محور، هیجان محور، معنامحور و کسب حمایت اجتماعی بود. سازه پیامد یا سازگاری هم متناظر با پیامدهای تعارض و شامل دو طبقه اصلی مشکلات سلامتی و اختلال در وضعیت کارکردی بود. نتایج حاصل از روانسنجی ابزار ، پرسش نامه مدیریت استرس در زنان شاغل دارای تعارض میان کار و زندگی را با 7 عامل و 75 گویه تایید کرد. در توصیف جامعه به این نتیجه رسیدیم که تعداد سال های گذشته از ازدواج، تعداد فرزندان، وجود فرد نیازمند به مراقبت در منزل و داشتن بیماری می تواند شانس تعارض را افزایش دهد. نتایج مطالعه مداخله ای هم نشان داد که آموزش تاثیر معناداری بر ارتقای رفتارهای مقابله ای مسئله محور و معنا محور و کاهش رفتارهای هیجان محور داشته است(در سطح معناداری(p<0.05)) . هم چنین تاثیر آموزش بر کاهش نمره تعارض و استرس زنان و ارتقای سلامت روان آن ها تایید شد.&nbsp;<br> <strong>نتیجه گیری</strong> یافته های این مطالعه کارآیی و اثربخشی مدل تعاملی لازاروس و فولکمن را به عنوان چارچوبی جامع جهت طراحی و اجرای مداخلات به منظور کنترل استرس در زنان شاغل دارای تعارض بین کار و زندگی تایید می کند و باعث کاهش سطح استرس و بهبود وضعیت سلامت روان زنان بعد از مداخله آموزشی می شود. &nbsp;شناخت استرس های جامعه هدف از زبان خودآن ها و طراحی مداخله بر اساس این یافته ها می تواند اثربخشی مداخلات را ارتقا دهد.&nbsp;</span></span></span></div> مدیریت استرس, تعارض کار و زندگی , الگوی تعاملی لازاروس و فولکمن, کارآزمایی کنترل شده تصادفی, تحلیل محتوی کیفی 312 317 http://jpm.hums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-648-2&slc_lang=fa&sid=1 زهرا حسینی 100319475328460010511 100319475328460010511 Yes دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران. سیده فاطمه رحیمی 100319475328460010512 100319475328460010512 No دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران. تیمور آقاملایی 100319475328460010513 100319475328460010513 No دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران. محمد رضا میری 100319475328460010514 100319475328460010514 No دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران. رضا دستجردی 100319475328460010515 100319475328460010515 No دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران. فاطمه سلمانی 100319475328460010516 100319475328460010516 No دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران.