طب پیشگیری

هدف:  خود گزارش ‌دهی مصرف سیگار در مطالعات اپیدمیولوژیک روشی رایج است، اما دقت آن می‌تواند به ‌دلیل سوگیری پاسخ یا ترس از قضاوت پایین باشد. این مطالعه با هدف بررسی اعتبار خود گزارش ‌دهی مصرف سیگار از طریق مقایسه با سطوح بیوشیمیایی کوتینین ادراری در کارکنان صنعت آلومینیوم انجام شد.
روش ‌ها: این پژوهش مقطعی بر روی ۸۸ نفر از کارکنان آلومینیوم سازی با استفاده از پرسشنامه دموگرافیک و سنجش سطح کوتینین ادرار به روش ELISA  انجام شد. آستانه‌ ی ۵۰۰ نانوگرم بر میلی ‌لیتر به ‌عنوان شاخص مصرف فعال سیگار در نظر گرفته شد. داده ‌ها با آزمون کای ‌اسکوئر، ضریب کاپا و شاخص ‌های حساسیت و ویژگی تحلیل گردید.
نتایج: تنها 5/4 درصد از افراد خود را سیگاری اعلام کردند، در حالی که نتایج بیوشیمیایی نشان داد ۳۳ درصد سیگاری فعال هستند. تفاوت بین دو روش از نظر آماری معنی ‌دار بود (p=0.002). حساسیت پرسشنامه. 3/10 درصد، ویژگی 3/98 درصد و ضریب توافق کاپا 308/0 به ‌دست آمد. سطح کوتینین در کارگران بخش تولید آند به ‌طور معنی‌ داری بالاتر از کارکنان اداری بود(001/0p<).
نتیجه ‌گیری: نتایج نشان می‌دهد که خود گزارش ‌دهی مصرف سیگار از اعتبار پایینی برخوردار است و برآورد واقعی مصرف حدود هفت برابر بیشتر از میزان اعلام‌ شده است. توصیه می‌شود در مطالعات سلامت شغلی از سنجش زیست‌ نشانگر کوتینین به ‌عنوان معیار مکمل برای افزایش دقت داده ‌ها استفاده شود.